Choroby przenoszone przez psy

Ostatnio media zalewają nas informacjami na temat nowego koronawirusa powodującego chorobę COVID-19, która może być groźny zwłaszcza dla osób starszych z obniżoną odpornością. Dostaję od was masę pytań o to, czy wirus ten stanowi zagrożenie również dla naszych psów. Dziś postaram się odpowiedzieć na najczęściej zadawane pytania. Opiszę też kilka zoonoz, czyli chorób przenoszonych ze zwierząt na ludzi. Psy mogą bowiem zarazić nas nie tylko niektórymi wirusami, ale też wieloma bakteriami, pasożytami, a nawet grzybami. Opowiem też o chorobach, którymi my możemy zarazić nasze domowe psiaki. Zacznijmy jednak od najpopularniejszego ostatnio pytania.

Czy pies może zarazić się koronawirusem?

Warto wiedzieć, że istnieje wiele różnych koronawirusów, które mogą atakować zarówno ludzi, jak i inne zwierzęta. Większość wirusów jest specyficznych dla danego gatunku. Oznacza to, że psie wirusy zazwyczaj atakują psy i nie są groźne dla ludzi i odwrotnie. Zdarzają się jednak przypadki gdy ten sam wirus może być przenoszony przez różne gatunki. Znany jest nam koronawirus SARS (SARS-CoV), który pojawił się w Chinach w 2002 roku. Wykryto go nie tylko u ludzi, ale też u fretek, kotów i cywet. W 2012 roku wykryto pierwsze zakażenie wirusem MERS (MERS-CoV) , który również pochodzi z rodziny koronawirusów. Przeciwciała przeciwko temu wirusowi odnaleziono u wielbłądów i nietoperzy. Najnowszy koronawirus ( SARS-CoV-2 ) pojawił się w 2019 w chińskim mieście Wuhan. Wirus ten najprawdopodobniej pochodził od zwierzęcia sprzedawanego na lokalnym targu spożywczym i przeniósł się na człowieka.

Cyweta afrykańska (Civettictis civetta) –to drapieżny ssak z rodziny wiwerowatych, który może być nosicielem koronawirusa SARS.

Koronawirusy są dość dużą grupą wirusów o podobnej budowie. Znajdziemy wśród nich wirusy specyficzne tylko dla psów. Atakują one zwykle układ oddechowy lub trawienny naszych pupili. Niestety nie mamy skutecznej szczepionki przeciw koronawirusom, a choroby nimi spowodowane leczy się zwykle objawowo. Na szczęście przebieg tych chorób w większości przypadków jest dość łagodny. Na zakażenie koronawirusami najbardziej narażone są szczeniaki. Trzeba też szczególnie uważać w miejscach, gdzie występuje dużo psów np. w schroniskach, hodowlach czy na wystawach.

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) do niedawna twierdziła, że nie ma dowodów na to, że zwierzęta domowe takie jak psy mogą zostać zarażone wirusem SARS-CoV-2. Jednak w ubiegłym tygodniu w Hong Kongu wykryto niski poziom tego wirusa u psa osoby zakażonej koronawirusem. Pies nie ma żadnych objawów chorobowych. Mimo to trafił na dwutygodniową kwarantannę gdzie przeprowadzane są dalsze testy, które mają sprawdzić, czy pies rzeczywiście jest zarażony wirusem SARS-CoV-2 czy może próbki zostały zanieczyszczone podczas pobierania.

Wścieklizna

Choć to koronawirus jest ostatnio najważniejszym tematem w mediach, warto wiedzieć, że istnieją inne, dużo bardziej niebezpieczne dla człowieka choroby wirusowe przenoszone przez psy. Do najgroźniejszych należy wścieklizna, która według WHO co roku zabija na świecie około 60 000 ludzi. Najwięcej przypadków śmiertelnych ma miejsce w Afryce i Azji. Wściekliznę wywołuje wirus z rodziny Rhabdoviridae rodzaj Lyssavirus wydalany wraz ze śliną chorych zwierząt. Do zarażenia dochodzi najczęściej na skutek pogryzienia przez chore zwierzę lub polizania uszkodzonej skóry człowieka. Oprócz zwierząt domowych takich jak psy i koty, wściekliznę mogą roznosić też dzikie zwierzęta, między innymi lisy, jenoty, borsuki, nietoperze oraz inne zwierzęta mięsożerne, a także gryzonie czy zajęczaki.

Objawy choroby pojawiają się kilka tygodni, a czasem nawet kilka miesięcy po zarażeniu. W pierwszej fazie występują objawy ogólne takie jak złe samopoczucie, bóle głowy, niepokój czy drażliwość. Chore zwierzęta zmieniają często swoje zwyczaje. Potrafią na przykład zamienić tryb życia z dziennego na nocny i odwrotnie. Przestają też być wrażliwe na ból. W kolejnej fazie choroby, dochodzi do porażeń wynikających z zapalenia mózgu. Pojawiają się zaburzenia świadomości, drgawki, wodowstręt, światłowstręt, ślinotok i w końcu zatrzymanie krążenia i oddychania. Wścieklizna jest chorobą niezwykle śmiertelną i praktycznie nieuleczalną. Dlatego tak ważna jest profilaktyka w postaci corocznych szczepień.

Choroby bakteryjne

Groźną chorobą, która może być przenoszona z psa na człowieka jest wywoływana przez prątki Mycobacterium tuberculosis gruźlica. Objawy gruźlicy u psów, są mało charakterystyczne co utrudnia rozpoznanie choroby. Pies staje się apatyczny, szybciej się męczy, chudnie i może mieć podwyższona temperaturę. Gruźlica atakuje najczęściej płuca, powodując duszności i wywołując odruch suchego kaszlu. Może też czasem atakować przewód pokarmowy psa, powodując biegunki czy wymioty. Psy najczęściej zarażają się gruźlicą od innych psów, ludzi lub przez spożywanie niepasteryzowanego mleka pochodzącego od chorych krów.

Mycobacterium tuberculosis

Inną groźną chorobą bakteryjną przenoszoną przez psy jest leptospiroza. Jej objawami są między innymi: wysoka gorączka, ból głowy, mięśni i stawów, dreszcze, rumień skóry, wysypka oraz przekrwienie spojówek i błony śluzowej gardła. Groźniejsze od samej choroby są powikłania po niej, takie jak uszkodzenie wątroby i nerek, zapalenie mięśnia sercowego, naczyń krwionośnych czy ostra niewydolność oddechowa. Infekcje człowieka od psa zdarzają się rzadko, ale są możliwe po kontakcie z moczem zakażonego zwierzęcia.

Leptospira interrogans

Kolejna zoonoza to gorączka śródziemnomorska zwana też gorączką maltańską, gorączką falistą, chorobą Banga i gorączką mleka koziego. Chorobę u psów wywołuje pałeczka bakterii Brucella canis. Do zarażenia dochodzi najczęściej drogą płciową podczas krycia lub porodu, gdy to szczenięta mogą zarazić się od matki. U psów choroba ta powoduje zapalenie jąder i najądrzy, a u suk doprowadza do poronień. W skrajnych przypadkach zarówno u psów jak i suk, bruceloza może prowadzić do niepłodności. Ponieważ choroba ta może występować u psów bez żadnych widocznych objawów, dość ciężko ją wykryć. Człowiek może się nią zarazić od psa drogą pokarmową, przez spożywanie pokarmów skażonych pałeczkami brucelozy, na skutek zranienia skóry oraz drogą oddechową. Objawy u człowieka to między innymi osłabienie, gorączka i bóle mięśniowe. Dodatkowo mogą pojawić się wysypki skórne, bóle głowy i stawów, dolegliwości sercowe, zaburzenia psychiczne, bóle jąder czy nawet utrata słuchu.

Brucella canis

Choroby pasożytnicze

Niektóre pasożyty występujące u psów mogą być groźne dla zdrowia ludzi. Należy do nich między innymi glista psia Toxocara canis. Człowiek może być przypadkowym żywicielem tego nicienia gdy spożyje jego jaja wraz z zanieczyszczoną żywnością czy wodą. Larwy glisty mogą być przenoszone przez krew po całym organizmie człowieka. Objawy zarażenia glistą psią mogą więc być bardzo różne w zależności od tego gdzie zasiedlił się pasożyt. Choroba może też przebiegać praktycznie bezobjawowo.

Toxocara canis

Innym pasożytem, którym możemy zarazić się od psa jest Giardia lamblia. Pasożyt ten przebywając w jelicie cienkim psa może nie dawać żadnych specyficznych objawów chorobowych, więc ciężko go wykryć. Czasem może powodować u psa nawracające biegunki, wymioty i brak apetytu. Człowiek może zarazić się od psa drogą pokarmową. Najczęstszymi objawami gardiozy u ludzi są biegunka, nudności, brak apetytu, bóle głowy i ogólne zmęczenie.

Giardia lamblia

Możemy tez zarazić się od psa tasiemcem bąblowcem lub tasiemcem psim. Ten pierwszy znacznie częściej występuje u dzikich lisów niż u naszych domowych pupili. Zarażenie odbywa się drogą pokarmową przez połknięcie jaj pasożyta. Człowiek staje się w ten sposób przypadkowym żywicielem pośrednim. Larwy tasiemca zagnieżdżają się najczęściej w wątrobie lub płucach, gdzie tworzą wypełnione płynem torbiele. Zakażony człowiek może przez wiele lat nie wiedzieć, że jest nosicielem pasożyta. Dopiero gdy torbiel zaczyna uciskać na inne narządy, pojawiają się pierwsze objawy. W skrajnych przypadkach bąblowica może spowodować wstrząs anafilaktyczny i stanowić poważne zagrożenie dla życia człowieka.

Echinococcus granulosus

Natomiast tasiemiec psi na szczęście dość rzadko atakuje ludzi. Jego jaja są zjadane przez pchły i to one najczęściej stanowią źródło zarażenia dla psa. Człowiek może zarazić się tasiemcem psim drogą pokarmową nie zachowując podstawowych zasad higieny. Szczególnie narażone są tu małe dzieci bawiące się z zapchlonymi psami. Choroba wywołana tasiemcem psim najczęściej przebiega bezobjawowo.

Grzybica drobnozarodnikowa

Psy mogą również zarazić nas różnymi grzybami, na przykład Microsporum canis wywołującym chorobę zwaną mikrosporozą lub grzybicą drobnozarodnikową. Grzyby te namnażają się na psie i przedostają do jego otoczenia. Zarodniki grzybów mogą przetrwać w złuszczonym naskórku i włosach nawet kilkanaście miesięcy. Grzybica drobnozarodnikowa powoduje zmiany skórne głównie na owłosionej skórze głowy. Czasami zmiany chorobowe mogą występować też na skórze gładkiej, głównie na karku i tułowiu. Mają zazwyczaj okrągły lub owalny kształt. Charakteryzują się też różnej długości połamanymi włosami i są pokryte drobno łuszczącym się naskórkiem. Niekiedy zmianom dermatologicznym towarzyszy również świąd skóry. Grzybica drobnozarodnikowa dość łatwo przenosi się z psów na ludzi. Najbardziej podatne na zakażenie są dzieci. Choroba ta, choć przewlekła, nawet nieleczona, ustępuje w okresie dojrzewania.

Microsporum canis

Choroby, którymi człowiek może zarazić psa

Nie tylko psy przenoszą różnego rodzaju choroby na ludzi. My również możemy stanowić zagrożenie dla zdrowia naszych psów. Ze względu na swoistość gatunkową wirusów, nie zdarza się by pies został zarażony wirusem ludzkiej grypy. W rzadkich przypadkach odnotowuje się natomiast zarażenia psów ludzkim wirusem świnki. Objawy zakażenia są podobne do tych występujących u człowieka. Aby uchronić psa przed zakażeniem tym wirusem, należy izolować go od osób chorych na świnkę.

Staphylococcus aureau

Dużo łatwiej niż wirusami, możemy zarazić naszego psa chorobami bakteryjnymi. Groźną bakterią zarówno dla człowieka jak i dla psa może być odporny na wiele antybiotyków gronkowiec złocisty (Staphylococcus aureau). Zakażenie gronkowcem może prowadzić do ropnych chorób wielu układów i narządów. Możemy też zarazić naszego psa bakteriami należącymi do paciorkowców. Są one częstą przyczyną angin czyli ropnych stanów zapalnych gardła i migdałków, głównie u dzieci i młodzieży. Paciorkowiec zwany Streptococcus zooepidemicus jest przyczyną ostrego, często śmiertelnego, zapalenia płuc u psów głównie w schroniskach, psiarniach i innych dużych skupiskach psów. Człowiek może również przenosić na psa różne pasożyty. Przykładem może być tu świerzbowiec. Pośrednio możemy też zarazić psa wszami lub pchłami przenosząc je z chorego na zdrowego psa. Podobnie sprawa wygląda z grzybicą, którą łatwo zarażają się zarówno psy jak i ludzie.

Chorób przenoszonych przez psy na ludzi i odwrotnie jest znacznie więcej. Dlatego tak ważne jest zachowanie odpowiedniej higieny podczas kontaktu z psami oraz stosowanie profilaktyki w postaci szczepień. Gdy tylko zauważycie jakieś niepokojące objawy u waszych psów, warto jak najszybciej udać się do weterynarza i dokładnie przebadać psa. Nie lekceważcie też objawów chorobowych, które mogą się pojawić u was.